Przejdź do głównej zawartości

Stosowanie prostego języka oraz tekstu łatwego do czytania i zrozumienia (ETR) w komunikacji organizacji

Opracowanie: Edyta Boratyńska-Karpiej, Anna Dybiec, Anna Bizub-Jechna
Data zgłoszenia: 3 kwietnia 2026 r., ostatnia aktualizacja: 29 kwietnia 2026 r.

1. Cel zalecenia​

Celem zalecenia jest ograniczenie barier wynikających z niezrozumiałości treści kierowanych do odbiorców oraz włączenie zasad zrozumiałej komunikacji do stałego sposobu działania organizacji.


2. Zalecenie​

OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. stosuje prosty językStandard komunikacji polegający na takim doborze języka, struktury i sposobu przedstawienia informacji, aby odbiorca mógł łatwo ją znaleźć, zrozumieć i wykorzystać. jako podstawowy sposób zwiększania zrozumiałości komunikacji oraz przygotowuje treści łatwe do czytania i zrozumienia (ETRSposób opracowania i przedstawienia informacji przeznaczony szczególnie dla osób mających trudności z czytaniem i rozumieniem tekstu.), gdy potrzebna jest forma przekazu dostosowana do odbiorców mających szczególne trudności w rozumieniu informacji.


3. Rekomendacje​

3.1. Stosowanie prostego języka i ETR​

Organizacja stosuje prosty język jako podstawowy sposób zwiększania zrozumiałości treści kierowanych do odbiorców. Tekst łatwy do czytania i zrozumienia (ETR) stosuje jako formę dostosowaną do potrzeb osób, dla których treść napisana prostym językiem może nie być wystarczająco zrozumiała.

Treść ETR może przedstawiać w uproszczonej formie najważniejsze informacje zawarte w treści podstawowej. Nie zastępuje treści podstawowej, jeżeli jej udostępnienie jest wymagane.

3.2. Zakres stosowania prostego języka​

Organizacja stosuje zasady prostego języka w treściach, których zrozumienie jest potrzebne odbiorcom do uzyskania informacji, skorzystania z usług, wykonania obowiązków lub podejmowania decyzji.

Dotyczy to w szczególności:

  • korespondencji z odbiorcami, w tym pism i wiadomości e-mail;
  • treści publikowanych na stronach internetowych i w mediach społecznościowych;
  • opisów usług i sposobów korzystania z nich;
  • instrukcji, formularzy i informacji pomagających w ich wypełnianiu;
  • materiałów informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych;
  • komunikacji wewnętrznej kierowanej do pracowników.

3.3. Zakres stosowania ETR​

Organizacja rozpoznaje informacje, dla których potrzebne jest przygotowanie treści ETR, uwzględniając ich znaczenie oraz potrzeby odbiorców.

Treści ETR przygotowuje w szczególności dla:

  • podstawowych informacji o organizacji i sposobach kontaktu;
  • informacji o usługach i sposobach korzystania z nich;
  • informacji dotyczących praw i obowiązków;
  • ważnych informacji dotyczących zdrowia, bezpieczeństwa i sytuacji kryzysowych;
  • najważniejszych informacji zawartych w dokumentach, których pełna treść może być trudna do zrozumienia.

3.4. Odpowiedzialność za stosowanie prostego języka i ETR​

Organizacja określa role i odpowiedzialnośćPrzypisanie roli lub podmiotowi obowiązku doprowadzenia do określonego rezultatu, podjęcia decyzji albo zapewnienia wykonania działań. związane ze stosowaniem prostego języka oraz przygotowywaniem, weryfikowaniem, publikowaniem i aktualizowaniem treści ETR.

Określa w szczególności, kto odpowiada za:

  • stosowanie właściwych zasad podczas tworzenia treści;
  • rozpoznawanie potrzeby przygotowania treści ETR;
  • przygotowanie i weryfikowanie treści ETR;
  • publikowanie i aktualizowanie treści ETR.

Odpowiedzialność jest powiązana z procesami tworzenia i udostępniania treści oraz z zadaniami osób uczestniczących w tych procesach.

3.5. Włączenie prostego języka i ETR do działania organizacji​

Organizacja włącza stosowanie prostego języka i ETR do właściwych procesów tworzenia i udostępniania treści, projektowania i realizacji usług oraz innych działań, w których sposób przekazywania informacji wpływa na możliwość korzystania z nich przez odbiorców.

Zasady stosowania prostego języka i ETR uwzględnia w odpowiednich regulacjach, standardach i rozwiązaniach organizacyjnych dotyczących dostępności cyfrowej i komunikacji.

3.6. Standardy tworzenia treści​

Organizacja określa zasady stosowania prostego języka oraz przygotowywania treści ETR albo przyjmuje i dostosowuje odpowiednie istniejące standardy.

Zasady określają odpowiednio:

  • sposób redagowania treści prostym językiem;
  • sposób rozpoznawania potrzeby przygotowania treści ETR;
  • wymagania dotyczące przygotowania i weryfikowania treści ETR;
  • zasady publikowania i aktualizowania treści ETR.

Standardy mogą być uzupełniane przykładami prawidłowych rozwiązań, typowych błędów i sposobów ich poprawiania.

3.7. Kwalifikacje i wsparcie​

Organizacja zapewnia osobom odpowiedzialnym za tworzenie i kontrolowanie treści kwalifikacje i wsparcie potrzebne do stosowania prostego języka oraz przygotowywania treści ETR odpowiednio do wykonywanych zadań.

Wsparcie może obejmować w szczególności:

  • poradniki i instrukcje;
  • listy kontrolne;
  • wzory i przykłady treści;
  • słowniki prostych sformułowań;
  • konsultacje i wsparcie osób posiadających odpowiednie kompetencje;
  • szkolenia i inne formy rozwijania kompetencji.

Zakres wsparcia jest dostosowany do zadań wykonywanych przez poszczególne osoby oraz problemów występujących w praktyce.

3.8. Sprawdzanie zrozumiałości treści​

Organizacja sprawdza zrozumiałośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi tych stron i aplikacji zrozumienie treści i sposobu ich prezentacji. treści odpowiednio do ich znaczenia, przeznaczenia i potrzeb odbiorców.

Sprawdzanie może obejmować między innymi przegląd treści przez inną osobę, stosowanie list kontrolnych, konsultacje z odbiorcami oraz testowanie

W przypadku treści ETR zapewnia ich weryfikację z udziałem osób należących do grup odbiorców, dla których są przygotowywane.

3.9. Planowanie stosowania prostego języka i ETR​

Organizacja planuje stosowanie prostego języka i ETR, uwzględniając znaczenie informacji i potrzeby odbiorców. Stosowanie ETR rozszerza również na informacje, dla których taka forma jest potrzebna ze względu na potrzeby odbiorców, mimo że obowiązek jej przygotowania nie wynika wprost z przepisów prawa.

Jeżeli objęcie zasadami wszystkich potrzebnych treści nie jest możliwe jednocześnie, organizacja rozszerza ich stosowanie stopniowo. W pierwszej kolejności obejmuje działaniami treści szczególnie istotne dla odbiorców, w tym informacje potrzebne do korzystania z usług, wykonywania praw i obowiązków oraz podejmowania decyzji.


4. Uzasadnienie​

Brak zrozumiałości informacji może ograniczać możliwość samodzielnego korzystania z informacji, usług i innych form komunikacji organizacji. Nawet treści spełniające wymagania dostępności cyfrowej mogą być trudne do wykorzystania, jeżeli są napisane językiem złożonym, specjalistycznym lub niejednoznacznym.

Prosty język ułatwia szybkie i prawidłowe zrozumienie informacji, ogranicza ryzyko błędów i nieporozumień oraz może zmniejszać potrzebę dodatkowych wyjaśnień i obsługi zapytań.

Tekst łatwy do czytania i zrozumienia (ETR) odpowiada na potrzeby osób, dla których treść napisana prostym językiem nadal może być zbyt trudna. Ułatwia im samodzielne korzystanie z informacji i podejmowanie decyzji na jej podstawie.

Trwałe stosowanie prostego języka i ETR wymaga włączenia ich do zwykłego sposobu działania organizacji. Nie jest zadaniem wyłącznie osób wyspecjalizowanych w dostępności lub komunikacji. Odpowiedzialność za zrozumiałość treści jest związana z zadaniami osób uczestniczących w ich tworzeniu, weryfikowaniu, udostępnianiu i utrzymywaniu, a organizacja zapewnia im standardy, narzędzia, kompetencje i wsparcie potrzebne do wykonywania tych zadań.

Łączne stosowanie prostego języka i ETR pozwala lepiej odpowiadać na zróżnicowane potrzeby odbiorców i ograniczać bariery wynikające z trudności w rozumieniu informacji.


5. Podstawy prawne​

  • Art. 6 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411)
  • Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych
  • Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami (CRPD)

6. Źródła i opracowania​


Historia wersji​

WersjaDataEtapOpis zmian
0-RC122.09.2026Gotowy do publikacjiPrzeprowadzono normalizację dokumentu. Przebudowano rozdział Rekomendacje. Wyodrębniono w szczególności odpowiedzialność, standardy tworzenia treści, kwalifikacje i wsparcie oraz sprawdzanie zrozumiałości treści. Zrezygnowano również z odrębnej rekomendacji dotyczącej „integracji z systemem zarządzania dostępnością”, a jej potrzebne elementy powiązano z właściwymi rekomendacjami.