Stosowanie prostego języka oraz tekstu łatwego do czytania i zrozumienia (ETR) w komunikacji organizacji
1. Cel zalecenia
Celem zalecenia jest ograniczenie barier wynikających z niezrozumiałości treści kierowanych do odbiorców oraz włączenie zasad zrozumiałej komunikacji do stałego sposobu działania organizacji.
2. Zalecenie
OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. stosuje prosty językStandard komunikacji polegający na takim doborze języka, struktury i sposobu przedstawienia informacji, aby odbiorca mógł łatwo ją znaleźć, zrozumieć i wykorzystać. jako podstawowy sposób zwiększania zrozumiałości komunikacji oraz przygotowuje treści łatwe do czytania i zrozumienia (ETRSposób opracowania i przedstawienia informacji przeznaczony szczególnie dla osób mających trudności z czytaniem i rozumieniem tekstu.), gdy potrzebna jest forma przekazu dostosowana do odbiorców mających szczególne trudności w rozumieniu informacji.
3. Rekomendacje
3.1. Stosowanie prostego języka i ETR
Organizacja stosuje prosty język jako podstawowy sposób zwiększania zrozumiałości treści kierowanych do odbiorców. Tekst łatwy do czytania i zrozumienia (ETR) stosuje jako formę dostosowaną do potrzeb osób, dla których treść napisana prostym językiem może nie być wystarczająco zrozumiała.
Treść ETR może przedstawiać w uproszczonej formie najważniejsze informacje zawarte w treści podstawowej. Nie zastępuje treści podstawowej, jeżeli jej udostępnienie jest wymagane.
3.2. Zakres stosowania prostego języka
Organizacja stosuje zasady prostego języka w treściach, których zrozumienie jest potrzebne odbiorcom do uzyskania informacji, skorzystania z usług, wykonania obowiązków lub podejmowania decyzji.
Dotyczy to w szczególności:
- korespondencji z odbiorcami, w tym pism i wiadomości e-mail;
- treści publikowanych na stronach internetowych i w mediach społecznościowych;
- opisów usług i sposobów korzystania z nich;
- instrukcji, formularzy i informacji pomagających w ich wypełnianiu;
- materiałów informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych;
- komunikacji wewnętrznej kierowanej do pracowników.
3.3. Zakres stosowania ETR
Organizacja rozpoznaje informacje, dla których potrzebne jest przygotowanie treści ETR, uwzględniając ich znaczenie oraz potrzeby odbiorców.
Treści ETR przygotowuje w szczególności dla:
- podstawowych informacji o organizacji i sposobach kontaktu;
- informacji o usługach i sposobach korzystania z nich;
- informacji dotyczących praw i obowiązków;
- ważnych informacji dotyczących zdrowia, bezpieczeństwa i sytuacji kryzysowych;
- najważniejszych informacji zawartych w dokumentach, których pełna treść może być trudna do zrozumienia.
3.4. Odpowiedzialność za stosowanie prostego języka i ETR
Organizacja określa role i odpowiedzialnośćPrzypisanie roli lub podmiotowi obowiązku doprowadzenia do określonego rezultatu, podjęcia decyzji albo zapewnienia wykonania działań. związane ze stosowaniem prostego języka oraz przygotowywaniem, weryfikowaniem, publikowaniem i aktualizowaniem treści ETR.
Określa w szczególności, kto odpowiada za:
- stosowanie właściwych zasad podczas tworzenia treści;
- rozpoznawanie potrzeby przygotowania treści ETR;
- przygotowanie i weryfikowanie treści ETR;
- publikowanie i aktualizowanie treści ETR.
Odpowiedzialność jest powiązana z procesami tworzenia i udostępniania treści oraz z zadaniami osób uczestniczących w tych procesach.
3.5. Włączenie prostego języka i ETR do działania organizacji
Organizacja włącza stosowanie prostego języka i ETR do właściwych procesów tworzenia i udostępniania treści, projektowania i realizacji usług oraz innych działań, w których sposób przekazywania informacji wpływa na możliwość korzystania z nich przez odbiorców.
Zasady stosowania prostego języka i ETR uwzględnia w odpowiednich regulacjach, standardach i rozwiązaniach organizacyjnych dotyczących dostępności cyfrowej i komunikacji.
3.6. Standardy tworzenia treści
Organizacja określa zasady stosowania prostego języka oraz przygotowywania treści ETR albo przyjmuje i dostosowuje odpowiednie istniejące standardy.
Zasady określają odpowiednio:
- sposób redagowania treści prostym językiem;
- sposób rozpoznawania potrzeby przygotowania treści ETR;
- wymagania dotyczące przygotowania i weryfikowania treści ETR;
- zasady publikowania i aktualizowania treści ETR.
Standardy mogą być uzupełniane przykładami prawidłowych rozwiązań, typowych błędów i sposobów ich poprawiania.
3.7. Kwalifikacje i wsparcie
Organizacja zapewnia osobom odpowiedzialnym za tworzenie i kontrolowanie treści kwalifikacje i wsparcie potrzebne do stosowania prostego języka oraz przygotowywania treści ETR odpowiednio do wykonywanych zadań.
Wsparcie może obejmować w szczególności:
- poradniki i instrukcje;
- listy kontrolne;
- wzory i przykłady treści;
- słowniki prostych sformułowań;
- konsultacje i wsparcie osób posiadających odpowiednie kompetencje;
- szkolenia i inne formy rozwijania kompetencji.
Zakres wsparcia jest dostosowany do zadań wykonywanych przez poszczególne osoby oraz problemów występujących w praktyce.
3.8. Sprawdzanie zrozumiałości treści
Organizacja sprawdza zrozumiałośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi tych stron i aplikacji zrozumienie treści i sposobu ich prezentacji. treści odpowiednio do ich znaczenia, przeznaczenia i potrzeb odbiorców.
Sprawdzanie może obejmować między innymi przegląd treści przez inną osobę, stosowanie list kontrolnych, konsultacje z odbiorcami oraz testowanie
W przypadku treści ETR zapewnia ich weryfikację z udziałem osób należących do grup odbiorców, dla których są przygotowywane.
3.9. Planowanie stosowania prostego języka i ETR
Organizacja planuje stosowanie prostego języka i ETR, uwzględniając znaczenie informacji i potrzeby odbiorców. Stosowanie ETR rozszerza również na informacje, dla których taka forma jest potrzebna ze względu na potrzeby odbiorców, mimo że obowiązek jej przygotowania nie wynika wprost z przepisów prawa.
Jeżeli objęcie zasadami wszystkich potrzebnych treści nie jest możliwe jednocześnie, organizacja rozszerza ich stosowanie stopniowo. W pierwszej kolejności obejmuje działaniami treści szczególnie istotne dla odbiorców, w tym informacje potrzebne do korzystania z usług, wykonywania praw i obowiązków oraz podejmowania decyzji.
4. Uzasadnienie
Brak zrozumiałości informacji może ograniczać możliwość samodzielnego korzystania z informacji, usług i innych form komunikacji organizacji. Nawet treści spełniające wymagania dostępności cyfrowej mogą być trudne do wykorzystania, jeżeli są napisane językiem złożonym, specjalistycznym lub niejednoznacznym.
Prosty język ułatwia szybkie i prawidłowe zrozumienie informacji, ogranicza ryzyko błędów i nieporozumień oraz może zmniejszać potrzebę dodatkowych wyjaśnień i obsługi zapytań.
Tekst łatwy do czytania i zrozumienia (ETR) odpowiada na potrzeby osób, dla których treść napisana prostym językiem nadal może być zbyt trudna. Ułatwia im samodzielne korzystanie z informacji i podejmowanie decyzji na jej podstawie.
Trwałe stosowanie prostego języka i ETR wymaga włączenia ich do zwykłego sposobu działania organizacji. Nie jest zadaniem wyłącznie osób wyspecjalizowanych w dostępności lub komunikacji. Odpowiedzialność za zrozumiałość treści jest związana z zadaniami osób uczestniczących w ich tworzeniu, weryfikowaniu, udostępnianiu i utrzymywaniu, a organizacja zapewnia im standardy, narzędzia, kompetencje i wsparcie potrzebne do wykonywania tych zadań.
Łączne stosowanie prostego języka i ETR pozwala lepiej odpowiadać na zróżnicowane potrzeby odbiorców i ograniczać bariery wynikające z trudności w rozumieniu informacji.
5. Podstawy prawne
- Art. 6 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411)
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych
- Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami (CRPD)
6. Źródła i opracowania
- Standardy tekstu łatwego do czytania i zrozumienia (ETR)
- Jak przygotować dokumenty w prostym języku i tekście łatwym do czytania i zrozumienia - wytyczne
- Komunikacja dla wszystkich
- Prosty język: jak tworzyć treści dostępne cyfrowo?
- Standardy tekstu łatwego do czytania i zrozumienia (ETR)
- Easy-to-read information is easier to understand
- Tekst łatwy do czytania i zrozumienia. Instrukcja (ZPE)
- Poradnik dla autorów tekstów łatwych do czytania i rozumienia (POWER)
Historia wersji
| Wersja | Data | Etap | Opis zmian |
|---|---|---|---|
| 0-RC1 | 22.09.2026 | Gotowy do publikacji | Przeprowadzono normalizację dokumentu. Przebudowano rozdział Rekomendacje. Wyodrębniono w szczególności odpowiedzialność, standardy tworzenia treści, kwalifikacje i wsparcie oraz sprawdzanie zrozumiałości treści. Zrezygnowano również z odrębnej rekomendacji dotyczącej „integracji z systemem zarządzania dostępnością”, a jej potrzebne elementy powiązano z właściwymi rekomendacjami. |